Rozwój i szkolenia są dla psychologa/ psychoterapeuty bardzo ważne. Dlatego kolejnym krokiem do poszerzania moich umiejętności terapeutycznych jest cykl szkoleń z terapii schematów. Kurs, który wybrałam posiada akredytację Międzynarodowego Towarzystwa Terapii Schematu ISST. Ukończenie cyklu szkoleń spełnia kryterium części warsztatowej koniecznej do uzyskania certyfikatu ISST i prawa do posługiwania się tytułem terapeuty schematów.
Terapia schematów (ang. schema therapy) to nurt psychoterapii, który łączy elementy różnych podejść, takich jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT), psychoterapia psychodynamiczna, gestalt oraz teoria przywiązania. Została opracowana przez Jeffreya Younga w latach 80. XX wieku i jest szczególnie skuteczna w leczeniu osób z głęboko zakorzenionymi wzorcami zachowań i emocji, często związanymi z trudnymi doświadczeniami z dzieciństwa.
Główne założenia terapii schematów:
- Schematy jako wzorce myślenia i działania:
- Schematy to trwałe, negatywne wzorce myślenia, emocji i zachowań, które rozwijają się w dzieciństwie lub w okresie dorastania. Powstają w wyniku niezaspokojenia podstawowych potrzeb emocjonalnych, takich jak potrzeba bezpieczeństwa, akceptacji, autonomii czy wyrażania emocji.
- Dysfunkcyjne schematy:
- Mogą prowadzić do trudności w dorosłym życiu, takich jak problemy w relacjach, chroniczne poczucie pustki, niska samoocena, unikanie emocji czy impulsywne zachowania.
- Przykłady schematów: porzucenie, deprywacja emocjonalna, nieufność, zależność, perfekcjonizm.
- Tryby schematów:
- Terapia schematów posługuje się pojęciem tzw. „trybów” (ang. modes), które są aktywowanymi w danej chwili schematami. Mogą to być np. tryby:
- Zranionego dziecka (uczucie smutku, bezradności),
- Krytycznego rodzica (wewnętrzny krytyk, który ocenia i potępia),
- Zdrowego dorosłego (pożądany tryb, wspierający racjonalność i równowagę emocjonalną).
- Terapia schematów posługuje się pojęciem tzw. „trybów” (ang. modes), które są aktywowanymi w danej chwili schematami. Mogą to być np. tryby:
- Cele terapii:
- Identyfikacja dysfunkcyjnych schematów i trybów,
- Zrozumienie ich źródeł w przeszłych doświadczeniach,
- Praca nad zmianą nieadaptacyjnych wzorców zachowań i myślenia,
- Zaspokojenie podstawowych potrzeb emocjonalnych w bardziej zdrowy sposób.
Metody pracy w terapii schematów:
- Praca poznawcza: rozpoznawanie i modyfikacja myśli związanych ze schematami.
- Praca emocjonalna: techniki takie jak wyobrażeniowe ponowne przeżywanie (ang. imagery rescripting), które pomagają przetworzyć bolesne wspomnienia.
- Praca behawioralna: zmiana nawyków i wzorców zachowań w codziennym życiu.
- Relacja terapeutyczna: terapeuta pełni rolę „zdrowego dorosłego”, modelując i wspierając zmiany u pacjenta.
Zastosowanie terapii schematów:
Terapia schematów jest szczególnie pomocna w pracy z:
- Zaburzeniami osobowości (np. osobowość borderline, narcystyczna),
- Zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi,
- Chronicznymi problemami w relacjach,
- Zaburzeniami odżywiania,
- Trudnościami wynikającymi z traum i zaniedbań w dzieciństwie.
Jest to podejście całościowe, które nie tylko zajmuje się objawami, ale dociera do korzeni problemów emocjonalnych, co czyni je skutecznym narzędziem w długoterminowej terapii.
